تارىخىم
UY
Reng uslubi
Xet chongluqi
Weqeler · 2017-yil

2017–2019: Tutup Turush Sistémisi

2022-yilidiki bir b d t bahalishi tekshürgen, hökümet bolsa kespiy terbiyelesh dep atighan tutup turush sistémisi.

2017-yilining axiridin bashlap b d t gha shinjangda uyghur we bashqa musulman xelqlerning köplep yoqap kétiwatqanliqi toghrisida erzler kélishke bashlidi. 2018-yili b d t ning irqiy kemsitishke qarshi komitéti chong kölemlik tutup turush xewerliridin endishe ipadilidi. hökümet bularni «kespiy terbiyelesh merkezliri» dep chüshendürdi. 2022-yili 31-awghustta b d t kishilik hoquq aliy komissarliqi özining bahalash doklatini élan qildi; xitay hökümiti doklatni ret qildi. ikki terepning bayani töwende.

Sewebi we netijisi

  1. 2009-yili 5-iyul · Sewebi2009-yili 5-iyul Ürümchi Weqesi
  2. ≈ 2017-yil – 2019-yil2017–2019: Tutup Turush Sistémisi

Talash-tartishliq · qarashlar yanmuyan

2017–2019-yilliridiki tutup turush sistémisi néme idi?

Resmiy bayanname

Xitay hökümiti (2019-yilidiki aq tashliq kitab): «kespiy ma'arip we terbiyelesh merkezliri» éghir bolmighan qilmishlar üchün térrorluq we esebiylikning aldini alidighan heqsiz yataqliq terbiye; oqughuchilar ölchemge yetkende püttürüp chiqidu.

State Council Information Office of the PRC, white paper 'Vocational Education and Training in Xinjiang' (17 August 2019)

Teshkilat doklati

B d t kishilik hoquq aliy komissarliqi (2022): kem dégende 2017–2019-yilliri uyghur we bashqa musulman xelqlerning xéli köp qismini öz ichige alghan keng kölemlik ixtiyarsiz tutup turush; bu «xelq'ara jinayet, bolupmu insaniyetke qarshi jinayet bolushi mumkin».

OHCHR, Assessment of human rights concerns in the Xinjiang Uyghur Autonomous Region, People's Republic of China (Geneva, 31 August 2022)

Teshkilat doklati

Kishilik hoquqni közitish teshkilati (2021): xitay hökümiti türkiy musulmanlargha qarshi insaniyetke qarshi jinayet ötküzgen; buning ichide bir milyon'gha yéqin kishini xalighanche toplap tutup turush, ziyankeshlik, qiynash we mejburiy emgek bar.

Human Rights Watch, “Break Their Lineage, Break Their Roots”: China's Crimes against Humanity Targeting Uyghurs and Other Turkic Muslims (19 April 2021)

Tetqiqatchi

Adriyan zénz (2019, «ottura asiya tetqiqati» zhurnili): 2017-yili etiyazda bashlan'ghan we hökümet deslepte inkar qilghan siyasiy «qayta terbiyelesh» herikiti; sanaqsiz uyghur we bashqa musulmanlar tutup turulghan.

Adrian Zenz, “‘Thoroughly reforming them towards a healthy heart attitude’: China's political re-education campaign in Xinjiang”, Central Asian Survey 38:1 (2019), 102–128

Qarashlar yanmuyan qoyuldi; hökümni oqurmen chiqiridu.

Ürümchi Shehiri · XeritideXeritem →
Menbeler (4)

Yillar ikki menbe bilen delillendi.

Bu yerdin qeyerge?

Xataliq melum qilish

Özingizni yaki a'ilingizni tonutidighan uchur yazmang.

XeritemHékaye yoli · 8/9 · Kéyinki béket9 · Jungxua Xelq Jumhuriyiti