تارىخىم
TR
Tema
Yazı boyu

Tartışmalı sorular

Tarihçilerin farklı cevap verdiği sorular. Her görüş kendi kaynağıyla; yeşil olan en yaygın kabul gören ya da Tarixim'in esas aldığı görüş.

Büyük sorular

8 soru

Batı Bölgeleri Koruyucu Generalliği · MÖ 60

MÖ 60 bölge için ne anlama geliyor?

Mehmet Emin Buğra (1940)· Araştırmacı· Tarixim'in esas aldığı görüş

MÖ 59–10 yılları Çin'in Doğu Türkistan'ı ilk istilasıdır.

Çin Halk Cumhuriyeti'nin resmî kaynakları· Resmî açıklama

Bölge MÖ 60'tan beri Çin'in parçasıdır.

+1 görüş daha, kaynaklarıyla →

Gulca ayaklanması · 1944

Gulca ayaklanması neydi?

Ömer Kul (2009)· Tarixim'in esas aldığı görüş

Nılkı'da başlayan millî bir ayaklanma; liderliği kısa sürede Sovyet destekli Ahmetcan Kasimi'nin komitesine geçti ve cumhuriyet kısa zamanda Sovyet kuklası hâline geldi.

Çin Milliyetçi hükümeti ve subayları

Sovyetler Birliği'nin düzenlediği bir ayaklanma.

+3 görüş daha, kaynaklarıyla →

Gulca önderleri Pekin yolunda kayboluyor · 1949

Gerçekten bir uçak kazası oldu mu?

Çin makamları (Aralık 1949)· En yaygın kabul gören görüş

Uçak 27 Ağustos'ta Baykal Gölü yakınında bir dağa çarptı, içindekilerin hepsi öldü.

Dillon (Ömer Kul'un aktardığı)

Kaza 1950 başında oldu, uçakta sekiz kişi vardı.

+3 görüş daha, kaynaklarıyla →

Çin hükümeti (2002 Beyaz Kitabı, Millward'ın aktardığı)· Resmî açıklama

Terör örgütlerinin düzenlediği 'ciddi bir isyan'; 5–8 Şubat arasında yedi masum insan öldürüldü, 200 kişi yaralandı.

Uluslararası Af Örgütü ve Uygur grupları (Millward'ın aktardığı)· Kuruluş raporu

Meşrep toplantılarının yasaklanmasına ve tutuklamalara karşı bir protesto; polis yürüyüşçülere ateş açtı, yüzlerce kişi gözaltına alındı.

Kaynaklarıyla oku →

Çin hükümeti (2009 Beyaz Kitabı)· Resmî açıklama

Çin içindeki ve dışındaki terörist, bölücü ve aşırıcı güçler tarafından planlandı.

İnsan Hakları İzleme Örgütü (2009)· Kuruluş raporu

Guangdong'da Uygur işçilerin öldürülmesine karşı protesto barışçıl başlamış görünüyor; yetkililer dış güçleri suçladı ama kanıt göstermedi; birçok analist kök nedenleri uzun süreli ayrımcı politikalarda görüyor.

Kaynaklarıyla oku →

2017–2019: gözaltı sistemi · 2017

2017–2019 gözaltı sistemi neydi?

Çin hükümeti (2019 Beyaz Kitabı)· Resmî açıklama

Küçük suçlara karışmış kişilere terör ve aşırıcılığı önlemek için ücretsiz yatılı eğitim veren 'mesleki eğitim ve öğretim merkezleri'; kursiyerler gereken düzeye ulaşınca mezun olur.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği (2022)· Kuruluş raporu

En azından 2017–2019 arasında Uygurların ve diğer ağırlıklı Müslüman toplulukların önemli bir kısmını etkileyen geniş çaplı keyfî gözaltı; bu 'uluslararası suç, özellikle insanlığa karşı suç teşkil edebilir'.

+2 görüş daha, kaynaklarıyla →

Tarih farkları

15 soru