Alim · 1029-yil – 1073-yil
Mehmud Qeshqeri
مەھمۇد قەشقەرى
Türk yurtlirini kézip sözler, maqal-temsiller we qoshaqlarni toplap, ulardin türkiy tillar toghrisidiki tunji büyük kitab «türkiy tillar diwani»ni yaratqan qeshqerlik alim.
u qaraxaniylar sulalisining ezasi bolup, eserni 1072–1074-yilliri baghdatta abbasiy xelipisi üchün yazghan. qeshqer yénidiki opalda depne qilin'ghan.

Hayati we eserliri
- 1029-yilTughulghanQeshqer Shehiri
- 1073-yilWapat bolghanDepne qilin'ghan jay: Mehmud Qeshqeri Maziri
- 1074-yilYéziq«türkiy Tillar Diwani» YézildiTürkiy tillar toghrisidiki tunji büyük kitab yézildi.
- 1074-yilQolyazmaTürkiy Tillar DiwaniTürkiy tillar toghrisidiki tunji büyük kitab: bir lughet, bir atlas, 764 misraliq shé'irlar toplimi we 11-esirdiki türkiy qebililerge yétekchi, hemmisi bir yerde.
U sözlerni qandaq toplidi?
Yollarda. bughraning éytishiche, mehmud yillar boyi türk yurtlirini kézip, sheherdin yaylaqqiche sözler, maqal-temsiller we qoshaqlarni kishiler emeliyette qandaq ishletse shundaq yéziwalghan, her bir sözning qeyerde bashqiche éytilidighanliqini xatiriligen. peqet shuningdin kéyinla baghdatta olturup, hemmisini xelipe ordisi üchün erebche retligen. u erebche we parschini yaxshi biletti, emma uning témisi öz tili idi.
buningdin néme yaratqanliqi uning kitabi «diwan»ning bétide sözlinidu. u qaraxaniylar sulalisining ezasi bolup, qeshqerdiki xaliq medrisiside, yüsüp xas hajip bilen oxshash mektepte oqughan. uning qebrisi qeshqerning gherbiy jenubidiki opalda; rémont qilin'ghan, ziyaretchilermu, sayahetchilermu baridu.
Menbeler: James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007) · Mehmet Emin Buğra, Şarkî Türkistan Tarihi (1940), in Abdullah Oğuz, Şarkî Türkistan Tarihi: Metin Tenkidi, Türkiye Türkçesi ve İnceleme, MA thesis, İstanbul Üniversitesi (2020)
Menbeler (4)
- James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007) · Peqet menbe körsitilidu
- Mehmet Emin Buğra, Şarkî Türkistan Tarihi (1940), in Abdullah Oğuz, Şarkî Türkistan Tarihi: Metin Tenkidi, Türkiye Türkçesi ve İnceleme, MA thesis, İstanbul Üniversitesi (2020) · Peqet menbe körsitilidu
- Wikidata · Peqet menbe körsitilidu
- Khayr al-Dīn al-Ziriklī, al-Aʻlām, 15th ed. (Beirut: Dār al-ʻIlm lil-Malāyīn, 2002) · Peqet menbe körsitilidu
Yillar peqet Wikidata din élindi; téxi ikkinchi menbe bilen tekshürülmigen. Wikidata bashqa bir yilni béridu: 1101-yil.




