Emeldar · ? – ≈ 1242-yil Belkim
Körgüz
كۆرگۈز
Bilimi arqiliq batuning ordisidiki padichiliqtin 1236-yili xurasan waliysiliqigha kötürülgen, 1240-yillarning béshida reqibliri éghizigha tash tiqip öltürgen uyghur yétim.
u bala waqtida uyghur yéziqini öginip, uni ögetken.
Hayati
- ≈ 1242-yil – 1243-yilWapat bolghanKörgüz
Qul bolup sétilghan bir yétim qandaq waliy boldi?
Yéziq bilgenliki üchün. milward tarixchi juweynige tayinip, uning hayatini mongghullar dewride sawatliq we gheyretlik bir uyghurning némige érisheleydighanliqining misali qilip bayan qilidu. körgüz beshbaliq yénidiki bir kenttin bolup, belkim xiristiyan bolushi mumkin (uning ismi «gé'org» dégen'ge barawer). atisi u kichik waqtida öldi. adet boyiche u tul qalghan ögey anisigha öylinishi kérek idi, emma ögey anisi unimidi we bashqa birige yatliq bolmaqchi boldi. mirasi xeterge duch kelgen körgüz idiqutqa erz qildi, idiqut ögey anisigha uninggha mal bilen tölem bérishni buyrudi.
andin u uyghur yéziqini öginip, oqutquchiliq qildi. yenila namrat bolghachqa, özini görüge sétip, u pulgha bir at élip, altun ordining xani batuning ordisigha qarap mangdi. u batuning qéshida padichi bolup ish bashlidi, emma sawati we eqli bilen tézla közge chéliqip, mu'ellimliktin xarezmdiki impériye na'ibining katipliqigha, axiri özi na'ib bolup, sherqiy irandiki xurasan ölkisini bashqurushqa östi. buningda özimu uyghur bolushi mumkin bolghan, her halda türkiy bolghan muhim emir chinqayning himayisi hel qilghuch rol oynidi.
Menbeler: James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007)
U qandaq bashqurdi, néme üchün öltürüldi?
Adil bashqurdi, emma siyasetning qurbani boldi. éytilishiche, körgüz xurasanda iqtisadni eslige keltürüp, adalet bilen bashqurghan: xezinini qayta qurghan, baj yighishtiki chiriklikni azaytqan, xelqning atlirini emeldarlar xalighanche miniwélishidin qutuldurush üchün «yam» pochta ötenglirini qurghan. uning dewride yerlik aqsöngekler öz yerliridiki karizlargha qayta meblegh sélishqa we bazarni qayta qurushqa jür'et qildi.
lékin mongghul siyasiti uni yutuwetti. awwal u chinqayning bir reqibi bilen munasiwetlik suyiqestke ariliship qaldi; kéyin, 1240-yillarda, u bir chaghatayliq emirni haqaretlep, ögedeyning tul xotunigha hörmetsizlik qildi. shuning üchün uning aghzigha tash tiqilip, öltürüldi. milward uning hayatini uyghurlarning mongghul impériyesidiki ornining hem égizlikini, hem xetirini körsitidighan misal dep qaraydu.
Menbeler: James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007)
Menbeler (2)
- James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007) · Peqet menbe körsitilidu
- Morris Rossabi, “Chinese Turkestan iv. In the Mongol Period”, Encyclopaedia Iranica · Peqet menbe körsitilidu
Yillar ikki menbe bilen delillendi.




