تارىخىم
UY
Reng uslubi
Xet chongluqi
Hékaye yoliGherbiy Yurt

Yerlik Bostanliq Xanliqi

Chöl bilen tagh arisidiki onlighan kichik padishahliq.

Soda yolliri üstide yashap, esirler boyi qaysi büyük impériye küchlük bolsa shuninggha olpan tölesh arqiliq saqlinip qalghan tarim waheliridiki kichik sheher döletliri: kroran, xoten, kuchar, qeshqer we bashqilar.

Kichik wahe döletliri chong impériyeler arisida qandaq yashap qalghan?

Eng küchlük bolghan'gha, bezide birla waqitta ikkisige bash égish bilen. miladidin burunqi 2-esirde honlar tarimda xenzuche menbelerde «qullar qomandani» dep atalghan bir emeldar turghuzup, lulen we bashqa sheherlerdin baj alatti, ademlirini hashargha salatti. xen sulalisi honlar bilen urushush üchün gherbke kelgende, waheler ikkisining otturisida qaldi. lopnur yénidiki lulen ikki ordigha birla waqitta görüge shahzade ewetti. hazirqi turpan yénidiki bir dawanda jaylashqan jüshi shunche köp urush kördiki, xen sulalisi axiri uning pütün ahalisini bashqa yerge köchürdi.

kéyinki xojayinlarmu köpinche oxshash nersini telep qildi. 5–6-esirlerde baktriyedin kelgen aq honlar sheherlerni boysundurghandin kéyin ularning ishigha anche arilashmay, peqet baj yighdi. padishahlar kélip ketti, lékin wahe sheherliri, étizliri we sodisi ulardin baj alghan her bir impériyedin uzun yashidi.

Menbeler: James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007)

Bir wahe xanliqining ichide turmush qandaq idi?

Paytexti lulen bolghan shenshen xanliqi üchün uning öz ish qeghezlirini oquyalaymiz. lulende we hazirqi niyening shimalidiki bir jayda tépilghan, xaroshti yéziqida bir hindi prakrit tilida yézilghan höjjetler yer igiliri we déhqanlardin terkib tapqan bir xanliqni körsitidu. béshida emeldarlar turatti; qaram déhqanlar we qullar qoy-öchke baqatti, bughday, tériq, arpa we sharab üchün üzüm tériytti. waliylar tepsiliy bir qanun boyiche dewalarni köretti, baj yighatti; eng yaman körülidighan mejburiyetlerning biri töge padilirini béqish hashari idi. ayallar mal-mülükke ige bolalaytti, lékin ayallar erlerge qarighanda köprek sétilatti we sétiwélinatti. budda rahibliri ibadetxanida emes, xelq arisida yashaytti, mülük tutatti, öylinetti we baliliq bolatti.

uning teqdirini chöl belgilidi. miladiye 50-yillardin bashlap hawa issip qurghaqlashti, deryalar qumgha az sozulidighan boldi, 4-esirde yaki 5-esirning béshida lulen tashliwétildi. rahib fashyen 399-yili chöldin ötkende, birdinbir yol belgisi ölgenlerning aqirip ketken ustixanliri ikenlikini yazghan.

Menbeler: James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007)

Menbeler (1)