devlet adamı
Maniak
مانىياخ
Pers şahı ipeğini satın alıp halkın önünde yakınca, onu Romalılara satmak için Kafkasları aşıp Konstantinopolis'e (bugün İstanbul) giden ve bozkırın Bizans'a giden yolunu açan Soğdlu.
Türk kağanı İstemi'nin hizmetindeydi.
Hayatı ve eserleri
- ≈ 567 – 568anlaşmaBizans'ta bir Türk elçiliğiTürklerle Bizans'ı Pers'e karşı müttefik yapan ve ipeğe Pers'i dolanan bir yol açan elçilik.
Bir Soğd tüccarı neden Konstantinopolis'e gitti?
Çünkü Pers kralı ipeğini yalnızca yakmak için satın almıştı. Bizanslı tarihçi Menandros'a göre Soğdlar Batı Asya'nın başlıca ipek tüccarlarıydı. Akhun egemenliğinden Türk egemenliğine geçince yeni efendilerinin itibarından yararlanıp Pers'te ipek ticareti için izin almak istediler. Kağan İstemi'nin onayıyla Maniak'ın başkanlığındaki bir Soğd elçiliği Hüsrev Anuşirvan'a gitti.
Hüsrev'in Katulf adında bir danışmanı vardı: kralı karısına hakaret ettiği için öç almak üzere ülkesini Türklere teslim etmiş, sonra Pers'e sığınmış bir Akhun. Hüsrev'e ipeği satın almasını, böylece kimse onu kınamasın, sonra da Türk ipeğini kullanmayacağını göstermek için halkın önünde yakmasını öğütledi. Öyle yapıldı ve elçiler pek üzgün döndü. İstemi yeni elçiler gönderdi; zehirlendiler, yalnızca üç dördü kurtuldu; Persler de Türklerin gelmesini önlemek için Pers ikliminin Türklere ölümcül olduğu söylentisini yaydı. Zeki kağan adamlarının hileyle öldürüldüğünü anladı ve Türklerle Persler o andan itibaren düşman oldu. Maniak bu fırsatla, Perslerin reddettiği pazarı Romalılarda aramayı önerdi ve görevi kendisi üstlendi.
Kaynaklar: Édouard Chavannes, Documents sur les Tou-kiue (Turcs) occidentaux (St Petersburg, 1903)
İmparatora ne söyledi?
Yeni bir imparatorluğu tanıttı. Maniak, Persler güney yolunu kapattığı için Hazar'ın kuzeyinden dolaşıp Kafkasları kuzeyden güneye aştı ve 567 sonunda Bizans'a vardı. İmparator Justinus'a kağanın tebriklerini, değerli ipek armağanları ve İskit harfleriyle yazılmış bir mektup getirdi; imparator mektubu tercümanlar aracılığıyla okuttu.
Maniak ona Türklerin dört yönetime bölündüğünü ama bütün millet üzerindeki yetkinin yalnızca İstemi'de olduğunu, Akhunları tamamen boyun eğdirip haraca bağladıklarını, boyunduruklarından kaçıp Avrupa'ya giden Avarların yirmi bin kadar olduğunu anlattı. Görüşmenin sonunda, yalan söylüyorsa üzerine lanetler yağmasını dileyerek Türklerin Romalılara sadık kalacağına yemin etti. Ağustos 568 başında Justinus onu Zemarkhos'un başkanlığındaki bir elçilikle geri gönderdi. Bir tüccarın ipek satmak için çıktığı yolculuk, iki imparatorluğu birbiriyle tanıştırmıştı.
Kaynaklar: Édouard Chavannes, Documents sur les Tou-kiue (Turcs) occidentaux (St Petersburg, 1903)




