"Tunganistan" nasıl ortaya çıktı?
1934 uzlaşmasının bedeli olarak. Temmuz 1934'te Kaşgar cumhuriyetini devirip Hoten hükümetini yıktıktan sonra Tungan generali Ma Zhongying 36. Tümen'in büyük kısmını Hoten'e gönderdi ve kendisi 280 adamla, güya askerî eğitim için, sınırı geçip Sovyetler Birliği'ne gitti; 1937'den sonra ondan bir daha haber alınmadı. Üvey kardeşi Ma Hushan komutayı aldı ve Sheng Shicai'yle bir ateşkesten sonra güney Tarım vahalarını, Hoten'den Keriya, Çerçen ve Çarklık'a kadar, kendi mülkü olarak tuttu.
"Tunganistan" adını ona sonradan bilgin Walther Heissig verdi. Forbes bunun bir Müslüman ayrılıkçı devlet olmadığını vurgular: Türk tebaasının padişah dediği Ma Hushan Nanking'deki Milliyetçi hükümete bağlılığını sürekli ilan ediyor, kendini Urumçi'deki "Sovyet kuklasına" karşı Çin milliyetçiliğinin sancaktarı sayıyor ve vahalara Japon karşıtı sloganlar astırıyordu. Forbes ona Gansu'dan taşınmış bir Tungan savaş beyi yurdu, Müslüman ayrılıkçılığının değil Çin sömürgeciliğinin bir kalesi der.
Kaynaklar: James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007) · Andrew D. W. Forbes, Warlords and Muslims in Chinese Central Asia (1986)
Onun altında hayat nasıldı?
Zor. 1937'de bölgeyi ziyaret eden İngiliz konsolos yardımcısı Gillett önce Tunganların genç, askerî hükümetinin yönetim becerisi olabileceğini düşündü: Çince ve Türkçe sokak adları, geceleri lambalar, çöp kutuları. İki ay sonra fikrini değiştirdi: hükümetin bütün amacı orduya para ve mal sağlamaktı, "halkın ihtiyaçları ise tamamen göz ardı ediliyor. Eğitim tümüyle ihmal edilmiş, vergiler acımasızca ağır." Gezgin Filchner, Çerçen vahasına 1.000 lot altın biçildiğini, her sakinin altınla bir katkı borçlu olduğunu ve halkın üçte birinin kaçtığını bildirdi. Peter Fleming, Keriya'da Tunganların bir günde 6.000 yumurta, 300 ölçek yağ ve 140 kalıp çaya el koyup atlarına yedirdiğini gördü.
En az 10 bin kişilik bir ordu bir dizi yoksul vahadan geçiniyordu; zorla askere alma gençleri götürdü, ipek dokuma neredeyse durdu, yeşim ocakları kapandı, Hoten halıları bile özensiz Çin desenlerine döndü. Bu düzen 1937'de, Sheng Shicai'nin Sovyet birlikleriyle güneydeki Uygur isyancılarını da bağımsız Tunganları da ezip bütün eyaleti denetimine aldığında sona erdi.
Kaynaklar: Andrew D. W. Forbes, Warlords and Muslims in Chinese Central Asia (1986) · James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007)
Olaylar
Bu dönemin insanları
Kaynaklar (2)
- James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007) · yalnız atıf
- Andrew D. W. Forbes, Warlords and Muslims in Chinese Central Asia (1986) · yalnız atıf
Yıllar yaklaşıktır; ikinci bir kaynakla kontrol edilecek.






