Béket 7 / 11 · Hökümdar · ? – 779-yil
Bögü Qaghan
Loyangdin yéngi ustazlar bilen qaytqan xaqan.
Loyangdin qaytishida mani dini ustazlirini dalagha élip kélip, ularning dinini uyghur ordisining dini qilghan qaghan. u uyghurlarning üchinchi qaghani (759–779) we bayanchurning oghli idi; 779-yili xenzu yurtigha bésip kirishni pilanlighanda weziri tun bagha tarqan uni öltürgen.

U tangni qutquzdimu yaki bulidimu?
Her ikkisini. 762-yili isyanchi shi chawyi uninggha tang xanining ölgenlikini, döletning bashsiz qalghanliqini éytip, xezinini élishqa chaqirghan; qaghan jenubqa yürüsh qilghan. bir tang elchisi uning qéshigha yetkende, u: «tang xanidanining igisi qalmidi dep anglidim, yene néme perman?» dep sorighan. u terep almashturup, tang serkerdilirige qoshulup isyanchilarni tarmar qilghan; emma yolda tangning weli'ehdi, kéyinki xan dézungni xorlighan: shahzade chédirining aldida ussul oynimighachqa, qaghanning ademliri uning töt emeldarini urghan, ikkisi ölgen. kéyinki on yillarda uyghurlar tanggha her atni qiriq top yipekke satqan.
shu yürüshte loyangda u soghdi jama'itidiki mani dini ustazliri bilen tonushup, ularning tötini dalagha élip kelgen. u ularning dinini uyghur ordisining dini qilghan; qarabalghasun menggü téshi buni maxtap sözleydu.
Menbeler: Jiu Tangshu (Old History of the Tang), chapter 195: Huihe (the Uyghurs)، ۋىكىمەنبەدىكى خەنزۇچە ئەسلى تېكىست · Samuel N. C. Lieu, “Chinese Turkestan vii. Manicheism in Chinese Turkestan and China”, Encyclopaedia Iranica (1991) · Yutaka Yoshida, “Karabalgasun ii. The Inscription”, Encyclopaedia Iranica (2010)
U qandaq öldi?
Bir qétimliq hujumni artuq pilanlighanliqi üchün öz weziri teripidin öltürülgen. 779-yili, tang ordisi xanigha matem tutuwatqanda, soghdi sodigerliri bögüni xenzu yurtigha bésip kirishke qutritqan. bash weziri tun bagha tarqan uni agahlandurghan: «tang chong dölet, bizge héch naheqliq qilmidi. teyyüen'ge kirginimizde on minglighan qoy we at alduq, emma yol shunchilik müshkül boldiki, yurtqa yetküche dégüdek hemmisi yoqaldi. emdi bérip meghlup bolsaq, qeyerge qaytimiz?» qaghan anglimighan. tun bagha uni uruq-tughqanliri we etrapidiki soghdilardin 2000 che kishi bilen birge öltürüp, textke chiqqan. bögü uyghurlarning üchinchi qaghani (759–779) we bayanchurning oghli idi.
Menbeler: Jiu Tangshu (Old History of the Tang), chapter 195: Huihe (the Uyghurs)، ۋىكىمەنبەدىكى خەنزۇچە ئەسلى تېكىست
Menbeler (4)
- Jiu Tangshu (Old History of the Tang), chapter 195: Huihe (the Uyghurs)، ۋىكىمەنبەدىكى خەنزۇچە ئەسلى تېكىست · Ammiwi mülük
- Samuel N. C. Lieu, “Chinese Turkestan vii. Manicheism in Chinese Turkestan and China”, Encyclopaedia Iranica (1991) · Peqet menbe körsitilidu
- Yutaka Yoshida, “Karabalgasun ii. The Inscription”, Encyclopaedia Iranica (2010) · Peqet menbe körsitilidu
- Toshio Hayashi, “Karabalgasun i. The Site”, Encyclopaedia Iranica (2010) · Peqet menbe körsitilidu





