Durak 6 / 10 · şair · ≈ 1017 – ≈ 1075
Yusuf Has Hacib
Kaşgar'da hükümdarlara öğüt kitabı yazan şair.
İyi yönetim üzerine uzun bir şiir olan Kutadgu Bilig'i 1069–70'te Kaşgar'da yazan Karahanlı saray adamı ve şair. Balasagun'da (bugün Burana, Kırgızistan) doğdu; kitabı Karahanlı hükümdarına sundu, hükümdar da onu Has Hacib, yani hükümdarın kapısını bekleyen perdeci yaptı.

Bir saray adamı neden yönetim kitabı yazdı?
Dönemin devlet yönetimi üzerine büyük kitabını yazan kişi bir münzevi değil, sarayı içeriden bilen bir saray adamıydı. Kutadgu Bilig'i Karahanlı hükümdarı Ebu Ali Hasan Buğra Han'a sunduğunda hükümdar onu Has Hacib, yani "has perdeci" yaptı: hükümdarın kapısında durup kimin onu görebileceğine karar veren görevli. Buğra bu unvanı Türkçede tayangu ya da "eşik ağası" diye karşılar. Devlete hizmet etmekle dünyadan yüz çevirmek arasındaki gerilim bütün şiirinde dolaşır.
Kitabı Kaşgar'da hicri 462'de (1069–70) bitirdi. Kaşgarlı Mahmud gibi Kaşgar'daki Halik medresesinde okumuştu. Bugünkü Kırgızistan'daki Karahanlı başkentlerinden Balasagun'da doğdu.
Kaynaklar: James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007) · Mehmet Emin Buğra, Şarkî Türkistan Tarihi (1940), in Abdullah Oğuz, Şarkî Türkistan Tarihi: Metin Tenkidi, Türkiye Türkçesi ve İnceleme, MA thesis, İstanbul Üniversitesi (2020)
Kaynaklar (4)
- James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007) · yalnız atıf
- Mehmet Emin Buğra, Şarkî Türkistan Tarihi (1940), in Abdullah Oğuz, Şarkî Türkistan Tarihi: Metin Tenkidi, Türkiye Türkçesi ve İnceleme, MA thesis, İstanbul Üniversitesi (2020) · yalnız atıf
- Gemeinsame Normdatei (GND), Deutsche Nationalbibliothek, via lobid.org · yalnız atıf
- Wikidata · yalnız atıf





