Ikki Jumhuriyet, Bir Chésla
12-noyabir ikki qétim tarixqa kirdi: 1933-yili qeshqerde, 1944-yili ghuljida. her ikki jumhuriyet uzun yashimidi. ularni kim qurdi, néme üchün yiqildi, we néme üchün tarixchilar bügünmu oxshimighan geplerni qilidu?
- 1931Qumul Qozghilingi Bashlandi1931: qumulda bashlan'ghan qozghilang pütün ölkige tarqaldi.
Xoja Niyaz HajiQumul qozghilangchisidin prézidéntqa.- 1933Xotende Emirler Hökümiti QuruldiXotenning emirliri öz hökümitini qurdi.
Sabit DamollaDölet qurmaqchi bolghan atushluq bir alim.- Qeshqerde Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Jakarlandi1933-yili 12-noyabir: tümen deryasi boyida jumhuriyet jakarlandi.
- Sherqiy Türkistan Islam JumhuriyitiJumhuriyet · ≈ 1933-yil – 1934-yil
- 1934Qeshqer Jumhuriyiti YiqildiPrézidént öz bash wezirini tapshurup berdi.
- 1944Ghulja Qozghilingi1944-yili 7-noyabir: ghulja qozghaldi. lékin bu qandaq qozghilang idi?
- Ghuljida Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti JakarlandiIkkinchi jumhuriyet: 12-noyabirmu yaki 15-noyabirmu?
- Sherqiy Türkistan JumhuriyitiJumhuriyet · ≈ 1944-yil – 1949-yil
- 1946Tinchliq Kélishimi We Birleshme HökümetDüshmenler bir hökümette olturdi.
Exmetjan QasimiBéyjinggha yétip baralmighan rehber.- 1949Ghulja Rehberliri Béyjing Yolida Yoqap Ketti1949-yili awghust: yoqap ketken ayropilan.
Yolning axiri
WeqeShinjang Yéngi Hökümetke BoysundiShinjang urush qilmay terep almashturdi.Dölet erbabiMuhemmed Imin Bughra1933-yilidiki xoten qozghilingigha rehberlik qilip, xoten emirlikini qurghan we sherqiy türkistan islam jumhuriyitige qoshulghan, hemde 1940-yili bu tor béket tayinidighan sherqiy türkistan tarixini yazghan alim.Xeritide körüshQeshqer ShehiriXeritem



