تارىخىم
UY
Reng uslubi
Xet chongluqi
Hékaye yoliQaraxaniylar: Türkler Musulman Bolidu, Türkche Yéziqqa Élinidu

Mehmud Qeshqeri

Türk yurtlirini kézip söz toplighan qaraxaniy shahzadisi.

Türk yurtlirini kézip sözler, maqal-temsiller we qoshaqlarni toplap, ulardin türkiy tillar toghrisidiki tunji büyük kitab «türkiy tillar diwani»ni yaratqan qeshqerlik alim. u qaraxaniylar sulalisining ezasi bolup, eserni 1072–1074-yilliri baghdatta abbasiy xelipisi üchün yazghan. qeshqer yénidiki opalda depne qilin'ghan.

ئوپالدىكى مەھمۇد كاشغەرىي مازىرى
ئوپالدىكى مەھمۇد كاشغەرىي مازىرىZossolino · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

U sözlerni qandaq toplidi?

Yollarda. bughraning éytishiche, mehmud yillar boyi türk yurtlirini kézip, sheherdin yaylaqqiche sözler, maqal-temsiller we qoshaqlarni kishiler emeliyette qandaq ishletse shundaq yéziwalghan, her bir sözning qeyerde bashqiche éytilidighanliqini xatiriligen. peqet shuningdin kéyinla baghdatta olturup, hemmisini xelipe ordisi üchün erebche retligen. u erebche we parschini yaxshi biletti, emma uning témisi öz tili idi.

buningdin néme yaratqanliqi uning kitabi «diwan»ning bétide sözlinidu. u qaraxaniylar sulalisining ezasi bolup, qeshqerdiki xaliq medrisiside, yüsüp xas hajip bilen oxshash mektepte oqughan. uning qebrisi qeshqerning gherbiy jenubidiki opalda; rémont qilin'ghan, ziyaretchilermu, sayahetchilermu baridu.

Menbeler: James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007) · Mehmet Emin Buğra, Şarkî Türkistan Tarihi (1940), in Abdullah Oğuz, Şarkî Türkistan Tarihi: Metin Tenkidi, Türkiye Türkçesi ve İnceleme, MA thesis, İstanbul Üniversitesi (2020)

Menbeler (4)
  • James A. Millward, Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang (London: Hurst, 2007) · Peqet menbe körsitilidu
  • Mehmet Emin Buğra, Şarkî Türkistan Tarihi (1940), in Abdullah Oğuz, Şarkî Türkistan Tarihi: Metin Tenkidi, Türkiye Türkçesi ve İnceleme, MA thesis, İstanbul Üniversitesi (2020) · Peqet menbe körsitilidu
  • Wikidata · Peqet menbe körsitilidu
  • Khayr al-Dīn al-Ziriklī, al-Aʻlām, 15th ed. (Beirut: Dār al-ʻIlm lil-Malāyīn, 2002) · Peqet menbe körsitilidu